×

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के हो?

Software Development in nepali

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के हो?

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के हो?

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के हो?

Themusichere.in

हालका केही वर्षहरूमा इन्टरनेट,सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के हो? टेक्नोलोजी यति धेरै विकसित भएको छ कि वर्तमान समय मे हर एक क्षेत्र मे इन्टरनेट उपलब्ध छ र हर एक क्षेत्र मे टेक्नोलोजी प्रयोग गर्न सकिन्छ जस्तै मेरो वर्तमान समय मे सफ्टवेयर डेवलपमेन्ट सबैभन्दा उपयोगी कौशल मे से एक मानिन्छ तर यो सफ्टवेयर डेवलपमेन्ट के हो?

अहिलेको समय मे यदि तपाईलाई इन्टरनेटमा चाहिने सफ्टवेयर इन्जिनियर एण्ड सफ्टवेयरको विकास जस्तो शब्द तपाईलाई आवश्यक छ र यसमा तलब पनि धेरै राम्रो थियो तर आज यो लेख सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के हो, मा आधारित छ।

तपाईलाई बताउनुहुन्छ कि सफ्टवेयर डेवलपमेन्ट आईटी क्षेत्रको व्यवसायको मुख्य अंग हो। हाम्रो दैनिक जीवन मे जित्ने डिजिटल डिभाइस जस्तै स्मार्टफोन, स्मार्टच, स्मार्टटीवी, कम्प्यूटर इत्यादि का प्रयोगमा सफ्टवेयर डेभलपमेन्टको धेरै ठूलो योगदान छ यो यन्त्र सफ्टवेयरको कारणले गर्दा पनि राम्रोसँग काम गर्न सकिन्छ।

यसैले हर व्यक्तिको सफ्टवेयर डेभलपमेन्टको बारेमा केही जानकारीको आवश्यकता छ भन्ने कुराले हर व्यक्तिको टेक्निकल कुरालाई अगाडि बढाएको छ।

आज यो लेख जसमे हाम्रो सफ्टवेयर डेवलपमेन्टबाट सम्बन्धित समस्त जानकारी जस्तै सफ्टवेयर डेवलपमेन्ट के हो, सफ्टवेयर डेवलपमेन्ट कति प्रकारका थिए, सोफ्टवेयर डेवलपमेन्ट का जीवन चक्र इत्यादिको जानकरी लिने छौँ ।

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट हो उसको भित्री सफ्टवेयर र सफ्टवेयर प्रक्रिया कम्पोनेन्टहरू बनाउन, डिजाइन गर्न, त्रुटिको पहिचान र ठीक करना इत्यादि कार्यहरू गर्न सकिन्छ, यो कम्प्यूटर भाषाको र प्रोग्रामिंग भाषाको मद्दतबाट एक सफ्टवेयर या अनुप्रयोगहरू कम्प्यूटर या अन्य इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरू विकासको लागि यानी बनाइन्छ।

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के हो ?What is Software Development in nepali ?

यदि सजिलो भाषामा समझदारी गर्ने प्रयास गर्नुहोस् भने सफ्टवेयर डेभलपमेन्टको लागि सीधा सीधा भनेको कुनै पनि कम्प्यूटर वा अन्य इलेक्ट्रोनिक उपकरणका लागि सफ्टवेयर विकास गर्न योनी बनाउनु हो, तर यसको मतलब यो होइन कि सफ्टवेयर विकास गर्न सकिन्छ। एक सफ्टवेयरको विकास गर्नको लागि अलग अलग प्रोसेसर होकर गुजरना आवश्यक हुन्छ।

जस्तै योजना बनाउनु, विश्लेषण गर्नु, डिजाईन गर्नु, कोडिङ यानी कार्यान्वयन गर्नु, परीक्षण र कायम राख्नु इत्यादि इन सबै प्रोसेसको सुधार पनि एक सफ्टवेयर बनाइन्छ, सफ्टवेयर डेवलपमेन्टको अन्तर्गत वैज्ञानिक सिद्धान्त, विधिहरू र केही चरणहरू जिन्हे फलो सफ्टवेयरद्वारा विकास गरिन्छ।

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट के प्रकार

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट भित्र अलग अलग प्रकारका सफ्टवेयरहरू विकास गरिन्छ र अलग प्रकारको सफ्टवेयर विकास गर्नका लागि अलग-अलग सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट प्रविधिको प्रयोग गरिन्छ। निम्न छ –

ओपरेटिङ सिस्टबनाउन

जस्तो कि हामी सब जनालै थाहा छ विन्डोज, एन्ड्रोइड, म्याक यो सबै एक प्रकारको ओप्रेटिङ्ग सिस्टम हो।मतलब os एक एस्तो सफ्टवेयर हो जसको मदत ले हामी कम्प्युटर संग intract गर्न सक्छौं अनि अरु सफ्टवेयर हरुको प्रयोग गर्न सक्छौं ।इनीहरुलाई प्रोग्राम नि भन्ने गरिन्छ ।यो नि एक प्रकारको सफ्टवेयर नै हो।

एस्तो प्रकारको सफ्टवेयर बनाउन को लागि C, C++,java ,c # जस्तो प्रोग्रामिंग भाषाको प्रयोग गरिन्छ ।Operating System Development बनाउने बेला प्रोग्रामिंग भाषा को प्रयोग गरिन्छ ।

२. भिडियो गेम बनाउन

वर्तमान समयमा गेमिङ उद्योग धेरै विकसित भएको छ। आजको समय धेरै भन्दा धेरै एक से एक बढ्दो भिडियो गेमहरू विकसित गरिएको छ जुन मानिसहरूको बीचमा धेरै लोकप्रिय छ। यो भिडियो गेमहरू बनाउनको लागि जाभा पाइथन सी++ जस्तै प्रोग्रामिङ भाषाको प्रयोग गरिन्छ।

३ System Software

सामान्यतया हामीले हालका दिनमा प्रयोग गर्ने सफ्टवेयरहरु जस्तै फोटोशप, एमएस वर्ड इत्यादि सफ्टवेयर Applications सफ्टवेयर हुन् । सफ्टवेयर डेवलपमेन्टमा एप्लिकेसन डेभलपमेन्ट एक अलग फिल्ड हो जसमा डेस्कटप एप्लिकेसनहरू डेभलप गरिन्छ र इन एप्लिकेसनहरू डेभलप गर्न जाभा, पाइथन, PHP, C# इत्यादि का उपयोग गर्न सकिन्छ।

4 Web Devlopment

हामीले हालका दिनमा प्रयोग गर्ने सफ्टवेयरहरु जस्तै गूगल , फेसबुक ,यु ट्युब ब्लग साइट इत्यादि वेब Applications हुन् । वेब एप्लिकेसन डेवलपमेन्टमा एक अलग फिल्ड हो जसमा वेब एप्लिकेसनहरू डेभलप गरिन्छ र इन एप्लिकेसनहरू डेभलप गर्न जाभा, पाइथन, PHP, C# इत्यादि का उपयोग गर्न सकिन्छ।

मोबाइल एप्लिकेसन डेवलपमेन्ट

सामान्यतया हामीले हालका दिनमा प्रयोग गर्ने सफ्टवेयरहरु जस्तै टिकटक , फेसबुक ,युट्युब मोबाइल, सफारी ब्राउजर मोबाइल इत्यादि मोबाइल Applications हुन् । मोबाइल एप्लिकेसन डेवलपमेन्टमा एक अलग फिल्ड हो जसमा मोबाइल एप्लिकेसनहरू डेभलप गरिन्छ र इन एप्लिकेसनहरू डेभलप गर्न android , पर्ल ,जाभा इत्यादि भाषाको उपयोग गर्न सकिन्छ।

सफ्टवेयर डेभलपमेन्टको जीवन चक्र (SDLC)

सफ्टवेयर डेवलपमेन्टको बुझ्नको लागि हामीले सफ्टवेयर डेवलपमेन्टको लाइफ साइकललाई बुझ्न जरुरी छ। जसको आधारमा हामी सफ्टवेयर बनाउन सिक्नेछौं । अब हामी सफ्टवेयर डेवलपमेन्टले लाइफ साइकललाई विस्तारमा सिक्नेछौँ।

सफ्टवेयर डेभलपमेन्टको जीवन चक्र (SDLC)

1. Planning

यो सफ्टवेयर डेवलपमेन्टको पहिलो लाइफ साइकल हो जसमा सफ्टवेयरको निर्माण गर्ने योजनाको प्रकारको बारेमा पहिले नै प्लान बनाईन्छ । जस्तै सफ्टवेयरको UI कस्तो किसिमको हुनुपर्छ, सफ्टवेयरमा कुन कुन सुविधाहरू हुनुपर्दछ, सफ्टवेयरको काम के हुन्छ जस्ता यथाबत कुराहरूको प्लान बनाइन्छ, मतलब सफ्टवेयर योजना बनाईन्छ ।

2. Defining/Analysis

यस चरणमा सबैभन्दा पहिलो जो योजना बनाइएको छ उसको विश्लेषण गरिन्छ , के बनएको योजनाले सफ्टवेयरको विकास गर्न सकिन्छ, के के समस्याहरु उत्पन्न हुन् सक्छ, विकास गर्नमा टोटल लागत कति आउन सक्छ, , समय कति लाग्ला इत्यादि चीजहरूको विश्लेषण गरिन्छ ।

3. Designing.

यो फेज मे सफ्टवेयरको डिजाइन तयार गरिन्छ । अन्तिम सफ्टवेयरको फ्रन्ट एन्ड डिजाईन कस्तो हुन्छ, जसरी प्रयोगकर्ताको सोफ्टवेयर मेनु कहाँ र कसरी बनाइन्छ भन्ने अर्थ सरल भाषामा बुझे यो फेज मे सफ्टवेयरको आर्किटेक्चर डिजाइन तयार गर्छ ।

4. Coding/Implementation.

यो सफ्टवेयर डेवलपमेन्टको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चरणहरू यस चरणमा सफ्टवेयरको कोडिङ गरिन्छ ।अर्थात् जसरी आर्किटेक्चरलाई डिजाइन गरेको हुन्छ त्यसलाई प्रोग्रामिङ भाषामा कोडिङ गरेर मुर्त रुप दिईन्छ । र येसलाई मुर्त रुप दिन कम्पाइलर, इन्टरप्रेटर, डिबगर इत्यादिलाई प्रयोग गरेर सफ्टवेयरको विकास गरिन्छ।

5. Testing.

सफ्टवेयर प्रोग्राम Develop चेक गरिन्छ , तेस्लाई Test गरिन्छ । यस्मा सब भन्दा पहिले सफ्टवेयर प्रोग्राममा आएको Errors लाई Detect गरिन्छ , त्येसपछि Report गरिन्छ डेभलपर लाई है, त्येसपछि त्यो Errors के मुख्य पहलू लाई Track गरिन्छ ,फेरी त्येसकै आधारमा त्यो Errors लाई Fix गरिन्छ त्येसपछि सफ्टवेयर प्रोग्रामलाई Refresh गरिन्छ ।

यसको अन्तरगत सबै किसिमको Errors लाई Fix गर्न को लागि सफ्टवेयर प्रोग्रामको Performance लाई चेक गरिन्छ कि Error पहले बाट छ भने Error Fix भए पछि सफ्टवेयर प्रोग्रामको Performance मा के के बदलाव भयो भनेर, अनि प्रोग्रामको Planning को According Develop भा को छ कि छैन भनेर चेक गरिन्छ ।

6. Maintenance.

अब यो सफ्टवेयर विकासको अन्तिम चरण हो, जसमा सफ्टवेयर प्रयोगकर्ताहरू बीच सफ्टवेयर लन्च भएपछि, सफ्टवेयरको रखरखावको बेला आउने त्रुटी हरुलाई ठिक गरिन्छ, अर्थात् प्रयोगकर्ताहरूको प्रतिक्रिया अनुसार सफ्टवेयर तयार हुन्छ, र समयसँगै सफ्टवेयर अपग्रेड हुन्छ।

सफ्टवेयर निर्मानको लागि प्रयोग हुने भाषाहरू

अब हामी सफ्टवेयर निर्मानको लागि प्रयोग हुने मुख्य भाषाहरूको बारेमा बिस्तारमा जानकारी लिने छौँ :

1 Java

यदि तपाइँ प्रोग्रामिङको क्षेत्रमा रुचि राख्नुहुन्छ भने, तपाइँ निश्चित रूपमा जाभाको बारेमा थाहा होला। यो एक धेरै शक्तिशाली र उच्च-स्तरीय प्रोग्रामिङ भाषा हो। सफ्टवेयर विकास क्षेत्रमा जाभाको ठूलो योगदान छ, त्यसैले यदि तपाइँ यस क्षेत्रमा रुचि राख्नुहुन्छ भने। यो भाषा सिक्नु अत्येन्त जरुरि छ ।

2. C++.

यो एकदम शक्तिशाली प्रोग्रामिङ भाषा हो, र यो अक्सर सफ्टवेयर विकास को क्षेत्र मा प्रयोग गरिन्छ, जस्तै भिडियो गेम, अपरेटिङ सिस्टम, इम्बेडेड सिस्टम, आदि, सफ्टवेयर विकास गर्न को लागी। यो भाषालाई धेरै ठूला टेक कम्पनीहरूले आफ्नो सफ्टवेयर सुधार गर्न प्रयोग गर्ने गरेको छ।

3 Python

यो एक धेरै लोकप्रिय इन्क्रिप्टेड प्रोग्रामिङ भाषा हो, जुन प्राय: AI, मशिन लर्निङमा आधारित सफ्टवेयर विकास गर्नको लागि प्रयोग गरिन्छ, पाइथनले सफ्टवेयर विकासमा धेरै ठुलो योगदान गरेको छ , त्यसैले यदि तपाइँलाई AI, मशिन लर्निङ सफ्टवेयर विकासमा रुचि राख्नुहुन्छ भने यो सिक्नु भाषा एकदमै आवश्यक छ।

4 C Language

यदि तपाइँ प्रोग्रामिङको क्षेत्रमा रुचि राख्नुहुन्छ भने, तपाइँ निश्चित रूपमा सी प्रोग्रामिङ भाषाको बारेमा थाहा पाउनुहुनेछ किनभने यो एक सामान्य उद्देश्य प्रोग्रामिङ भाषा हो जुन सफ्टवेयरहरू जस्तै अपरेटिङ सिस्टम र डेस्कटप सफ्टवेयरहरु निर्माण गर्न प्रयोग गरिन्छ।

5 Php

यो सर्भर साइड प्रोग्रामिङ भाषा हो जसको मतलब यो सर्भर अर्थात् ब्याकएन्डमा कार्यान्वयन हुन्छ। यो सफ्टवेयर विकासको विभिन्न क्षेत्रहरूमा प्रयोग गरिन्छ, फेसबुक र WordPress जस्ता ठूला प्लेटफर्महरूको निर्माणको लागि php भाषाको प्रयोग गरिन्छ ।

सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट को लागि कोर्स?
सफ्टवेयर डेभलपमेन्ट (software development) संग सम्बन्धित विभिन्न प्रकारको कोर्सज यस प्रकार हुन्-

BSc computer science/BCA
MSc computer science/MCA
BTech in Software Engineering
Computer science
Java, HTML, CSS, C++, Python आदि भाषा कोर्सेज

निष्कर्ष

अब हामीले तपाईलाई सफ्टवेयर विकाससँग सम्बन्धित सबै जानकारी विस्तृत रूपमा साझा गरेका छौं, हाल सफ्टवेयर विकास प्रविधि र कम्प्युटर विज्ञानको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो, त्यसैले टेक्नोलोजीमा रुचि राख्नेहरूले यसको बारेमा अवश्य सिक्नुहोला ।

मलाई आशा छ कि तपाईंले यस लेख मार्फत नेपालीमा सफ्टवेयर विकासको बारेमा जानकारी प्राप्त गर्नुहुनेछ (नेपालीमा सफ्टवेयर विकास भनेको के हो?)। यदि तपाईंसँग यस लेखसँग सम्बन्धित कुनै सुझावहरू छन् भने, कृपया तलको comment बाट हामीलाई साझा गर्नुहोस् र यो लेखलाई ट्विटर, फेसबुक, आदिमा साझा गर्नुहोस्।

धन्यबाद !!!