×

plant quarantine and pesticide management centre विषादी के हो?

plant quarantine and pesticide management centre

plant quarantine and pesticide management centre विषादी के हो?

plant quarantine and pesticide management centre

बालीमा कीराले आक्रमण गर्नु सामान्य कुरा हो । विषादी भनेको के हो? विषादीको प्रयोग गर्दा अपनाउनु यही कारणले धेरै शताब्दीयौंदेखि मानिसहरूले कीराहरूबाट छुटकारा पाउन बालीहरूमा कीटनाशक प्रयोग गर्दै आएका छन्। तर पछिल्ला केही वर्षयता किसानले रासायनिक विषादीको प्रयोग बढाएको देखिएको छ । त्यसैगरी जैविक विषादीको प्रयोगमा पनि ह्वात्तै कमी आएको छ । बजारमा पाइने सबै विषादी प्रमाणीकरणका आधारमा बिक्री भईरहेको भए पनि रासायनिक विषादीको प्रयोगले बालीमा नोक्सान पु¥याउने र किसानहरु नराम्ररी प्रभावित भएका छन् ।

plant quarantine and pesticide management centre

विषादी भनेको के हो?

Gov source of nepal

बालीमा विषादीको प्रयोग

आजकल बजारमा विभिन्न किसिमका विषादी पाइन्छ । तर किन्नुअघि किसानले कुन विषादी किन्दै हुनुहुन्छ र यसले रोग हटाउन मद्दत गर्छ कि गर्दैन भन्ने पूर्ण जानकारी हुनुपर्छ । अहिले बजारमा विभिन्न बालीमा प्रयोग गर्न सकिने यस्ता विषादी पनि उपलब्ध छन् । यसो गर्दा बालीमा कुनै नोक्सान हुने छैन । सरकारले कतिपय बालीका लागि विषादी तोकेको छ । यी चयन गरिएका बालीहरूमा मात्र विशेष कीटनाशकहरू प्रयोग गर्न सकिन्छ।

विषादीका कारण बालीमा नकारात्मक असर परेको धेरै पटक देखिएको छ । त्यसैले सरकारले केही विषादी बजारमा बिक्री गर्न प्रतिबन्ध लगाएको छ । तीमध्ये प्रमुख कीटनाशक मालाथिन हो। ज्वार, मटर, भटमास, अरण्ड, सूर्यमुखी, भिंडी, बैंगन, काउली, मूला खेतीमा प्रयोग हुने गरेको छ । यस बाहेक क्विनाफोस र म्यान्कोजेबको प्रशासित गरिएको छ। यी दुवै विषादी जुट, अलैंची, ज्वार, अमरुद र ज्वार बालीमा प्रयोग हुने गरेको छ ।

अक्सिफ्लोरोफेन र क्लोरपाइरिफसले बालीनालीमा खतरा बढ्दै गएपछि सरकारले प्रतिबन्ध लगाएको छ । तिनीहरू आलु, मूंगफली, बेर, सिट्रस र तंबाकू बालीहरूमा प्रयोग गरिन्थ्यो। धेरै पटक यी कीटनाशकहरूले बाली र सर्वसाधारणलाई नोक्सान पुर्‍याउँछन्। यी कीटनाशकहरू खाद्य वस्तुहरूसँगै तपाईंको खानाको थालीमा पुग्छन् र तपाईंको खानाको अंश बन्छन्। जुन मानव शरीरका लागि निकै हानिकारक हुन्छ ।

रासायनिक विषादीबाट बच्नुहोस् र नीम प्रयोग गरेर जैविक खेती गर्नुहोस्।

आजकल विषादी वास्तविक हो कि नक्कली भन्न गाह्रो भएको छ, कहिलेकाहीँ रासायनिक विषादीले पनि बालीमा प्रतिकूल असर पार्छ । किसानहरूले सस्तो मूल्यमा कीटनाशक किन्नको लागि, रसिद लिँदैनन् किनभने उनीहरूले 18% जीएसटीबाट बच्न्छन् र यसैले उनीहरूलाई कम गुणस्तरको विषादी दिइन्छ। नक्कली रासायनिक कीटनाशकहरूबाट बच्नुहोस् र नीम प्रयोग गरेर आफ्नै कीटनाशकहरू बनाउने प्रयास गर्नुहोस् । नक्कली रासायनिक विषादीले जमिन र बालीलाई धेरै हदसम्म दूषित र विषाक्त बनाउँछ।

प्राकृतिक रूपमा बाली उब्जाएर उपभोक्ताको स्वास्थ्य र मन दुवै स्वस्थ र प्रफुल्ल रहन्छ, किनभने प्राकृतिक खेती गर्दा बालीमा विषाक्त रासायनिक विषादी र मल मिसाइने गरेको पाइँदैन । नीम प्रयोग गरेर, किसानहरूले आफ्नै खेतमा कीटनाशकहरू तयार गर्न सक्छन्, जसले रासायनिक कीटनाशकको ​​राम्रो विकल्पको रूपमा काम गर्नेछ। किसानहरूले आफ्नो बालीमा नीमबाट बनेको कीटनाशक छर्केर आफ्नो बालीलाई कीराबाट जोगाउन सक्छन्।

नीमबाट कीटनाशक बनाउँदा के फाइदा हुन्छ ?

नीमबाट विषादी बनाएर किसानले कीटनाशकमा हुने चर्को खर्चबाट बच्न सक्छन् । दूषित खाद्यान्नलाई रोक्न किसानहरूले अर्गानिक र अर्गानिक खेतीलाई प्रोत्साहन गरिरहेका छन् । कृषकलाई कम लागतको अलावा यो बाली पनि गुणस्तरीय हुने र खाँदा मानिसलाई कुनै हानि नपुग्ने भएकाले आज देशभर अर्गानिक र अर्गानिक खेतीको चर्चा भइरहेको छ । जबकि रासायनिक तरिकाले उब्जाएको बालीमा राम्रो र नराम्रो रसायन हुन्छ, जसले स्वास्थ्यलाई धेरै हदसम्म हानि पुर्‍याउन सक्छ। त्यसैले नीमबाट बनेको कीटनाशक मात्रै छर्किनुपर्छ । नीमबाट बनाइने कीटनाशक औषधि धेरै राम्रो र शुद्ध हुन्छ।

घरमै जैविक कीटनाशक कसरी तयार गर्ने

घरमा जैविक कीटनाशक बनाउन नीमको प्रयोग धेरै महत्त्वपूर्ण छ, नीममा धेरै गुणहरू छन्। नीमको एन्टिब्याक्टेरियल, एन्टी-कार्सिनोजेनिक र एन्टिफङ्गल गुणले कीटनाशक बनाउन निकै सहयोगी साबित हुन्छ। साथै, नीमको तेलको निकासी कीटनाशक प्रतिरोधी तत्वबाट पनि उत्पादन गरिन्छ, यसको दुर्गन्ध र तितोपनका कारण यसले बालीलाई कीरा र कीराहरूबाट बचाउने क्षमता राख्छ।

घरमा नीम कीटनाशक बनाउने विधि:

नीम कीटनाशक बनाउन:

  • हरियो खुर्सानी र लसुनलाई राम्ररी पीस्नुहोस्, राम्ररी मिलाउनुहोस् र त्यसपछि उमालेको चामलको पानीमा हाल्नुहोस्।
  • मिश्रण पछि, कम्तिमा 24 घण्टाको लागि चिसो ठाउँमा राख्नुहोस्।
  • त्यसपछि, यसलाई लसुन र हरियो खुर्सानी भएको पानीमा राम्ररी मिलाउनुहोस्, खुर्सानी र लसुनको बोक्रा छान्नुहोस्।
  • तीनदेखि चार चम्चा नीमको तेलको अर्क मिलाएर पानीको बोतलमा मिसाएर पातलो गर्नुहोस्,
  • कीट र रोगबाट प्रभावित बिरुवाहरूमा मिश्रण छर्क्नुहोस्।

कृषि सम्बन्धी व्यवसायहरू बारे जान्नुहोस् जहाँबाट तपाईंले राम्रो नाफा कमाउन सक्नुहुन्छ।

मौरीपालन गर्दा महबाट मात्रै पैसा कमाइँदैन । तपाईं रोयल जेली, विष, मोम, पराग र प्रोपोलिस मार्फत पनि राम्रो पैसा कमाउन सक्नुहुन्छ।

यो एक साधारण कुरा हो, हरेक व्यक्ति लाभ चाहन्छ। चाहे त्यो खेतीपातीबाट कमाइ होस् वा जुनसुकै व्यवसायबाट । वास्तवमा, अब तपाई कृषिलाई आफ्नो व्यवसाय बनाउन सक्नुहुन्छ र यसबाट राम्रो नाफा कमाउन सक्नुहुन्छ। आज हामी तपाईलाई यस्ता धेरै व्यवसायहरुको बारेमा जानकारी दिनेछौं, जसबाट तपाई सजिलै प्रति महिना राम्रो नाफा कमाउन सक्नुहुन्छ। सबैभन्दा ठूलो कुरा यो हो कि तपाईले यस व्यवसायमा धेरै पैसा लगानी गर्नुपर्दैन। त्यसोभए हामी तपाईंलाई उत्कृष्ट कृषि व्यवसायहरूको बारेमा बताउँछौं।

दूध काम

दूध उत्पादन किसानहरूको लागि धेरै लाभदायक साबित हुन्छ। गाउँमा राम्रो जमिन छ भने दूध खेती सुरु गर्न सकिन्छ । दूध खेतीमा धेरै पैसा छ र यो कृषि व्यवसायहरू मध्ये सबैभन्दा लाभदायक व्यवसाय हो। यसलाई सुरु गर्न धेरै लगानी चाहिँदैन र नाफा पनि धेरै ठूलो छ।

महको काम अर्थात् मौरी पालन

मह दोस्रो स्थानमा आउँछ। मह उत्पादन, जसलाई हामी मौरीपालन पनि भन्छौं , एक धेरै सफा काम हो। मौरीपालन गर्दा महबाट मात्रै पैसा कमाइँदैन । यसको साथमा, तपाईले मोम, परागकण, प्रोपोलिस, रोयल जेली र विष आदि मार्फत पनि मनग्य पैसा कमाउन सक्नुहुन्छ। थोरै पैसा लगानी गरेर पनि यो काम सुरु गर्न सकिन्छ ।

फूल खेती

बजारमा फूलको माग दिनानुदिन बढ्दै गएको छ । पहिले फूल पूजामा मात्र प्रयोग हुन्थ्यो। तर, अब तिनीहरू हरेक प्रकार्यमा प्रयोग गरिन्छ। सबैभन्दा ठूलो कुरा के हो भने किसानले फूलको राम्रो मूल्य पाउँछन् । साथै, फूलको उत्पादन अन्य बालीको तुलनामा धेरै हुन्छ। फूलको बिरुवा रोपेपछि तीनदेखि चार पटक मात्रै फुल्छ।

घरमै दालबाट जैविक मल बनाउने तरिका जान्नुहोस्

हामीले बगैंचामा प्रयोग गर्ने मलहरू मध्ये, जैविक मलको आफ्नै महत्त्वपूर्ण महत्त्व छ। हामी घरमै धेरै मल तयार गर्न सक्छौं। आज हामी तपाईलाई दालबाट बनाइने मलको बारेमा बताउन गइरहेका छौँ । यो मल तयार गर्न तपाईलाई केवल दुई मुट्ठी दाल चाहिन्छ। वास्तवमा, तपाइँ यसलाई तपाइँको घरमा लगभग सबै भाँडाहरूमा प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ। दालबाट मल बनाइन्छ ।

मल वा मल बिरुवाको पोषणका लागि आवश्यक मात्र नभएर तिनीहरूको वृद्धिमा पनि सहयोगी साबित हुन्छ। हामी घरमा बगैंचा गर्दा विभिन्न प्रकारका जैविक र अजैविक मलहरू प्रयोग गर्छौं। वास्तवमा, यस लेखमा हामी तपाईंलाई बगैंचामा प्रयोग हुने मलको बारेमा बताउनेछौं, जसलाई तयार गर्न कुनै अतिरिक्त सामग्रीको आवश्यकता पर्दैन। साथै, तपाईले यो मल घरमा उपलब्ध सामग्री प्रयोग गरेर घरमा बनाउन सक्नुहुन्छ। वास्तवमा हामी यो मल दालबाट बनाउँछौं। यसबाहेक, हामी यसलाई घरको बगैंचामा बिरुवाहरूको लागि पनि प्रयोग गर्न सक्छौं।

कम्पोष्ट कम्पोष्ट तयारी विधि

यदि दालको कुरा गर्ने हो भने यसमा ती सबै पोषक तत्व पाइन्छ, जसका कारण बिरुवाको बृद्धि र विकासले गति लिन्छ । यसलाई तयार गर्नका लागि सबैभन्दा पहिले करिब आधा लिटर पानीमा दुई मुट्ठी दाल हाल्नुहोस्। यो दाललाई ४ देखि ५ घण्टासम्म पानीमा राख्नुहोस् । यदि मौसम जाडो छ भने, तपाईं यसलाई रातभर भिजाएर राख्न सक्नुहुन्छ।

कुन अनुपातमा पानी मिसाउनुपर्छ?

यो मल बिरुवामा लगाउन सबैभन्दा पहिले पानी र दाल छुट्याउनुपर्छ । तपाईंले अलग गरिएको नाडीको पानीमा १:५ को अनुपातमा पानी थप्नुपर्छ। यो पानी स्प्रे बोतलबाट बिरुवामा छर्किनुपर्छ र त्यसपछि त्यो पानी बिरुवाको माटोमा खन्याउनुपर्छ। यो पानी धेरै पोषक तत्वहरूले भरिपूर्ण हुन्छ, जसका कारण बिरुवाको वृद्धि बढ्छ। तपाईंले यो पानी बिरुवालाई महिनामा एक पटक मात्र दिनु पर्ने कुरामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ। बिरुवाको माटोको माथिल्लो सतह ओसिलो नभएसम्म पानीले मात्र सिँचाइ गर्नुपर्छ।

कसरी प्रयोग गर्ने

किसान दाजुभाइ, यदि यो दालको पानीबाट मल बनाउन चाहनुहुन्छ भने एकपटक प्रयोग गरेपछि त्यो दाल फाल्नु पर्दैन। किनभने, यसको पोषक तत्व एक पटक प्रयोग गर्दा पनि हराउँदैन। तपाईं यो दाल तीन पटक सम्म प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ। यो मल बिरुवाको लागि पानीको रूपमा प्रयोग गर्नु हुँदैन । कृपया ध्यान दिनुहोस् कि तपाईंले यो दाललाई राम्रोसँग पीस्नु पर्छ। साथै, यसलाई बिरुवाको माटोको माथिल्लो तहमा मात्र मिलाउनुहोस्। यसलाई मिसाउनु अघि तपाईले एउटा कुराको विशेष ख्याल राख्नु पर्छ कि तपाईले यो मल मिसाउन लाग्नु भएको बिरुवाको माटोलाई पहिले कुदाउने गर्नुहोस्। यस पछि मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।