×

sugarcane उखुलाई कीरा रोगबाट बचाउनुहोस्

sugarcane

sugarcane उखुलाई कीरा रोगबाट बचाउनुहोस्

sugarcane उखुको मिठास सबैलाई मन पर्छ । त्यसैले, यो कीरा र रोगहरु द्वारा अत्यधिक प्रभावित छ। उखु वार्षिक बाली भएकाले यसमा लाग्ने कीरा र रोगको अनुगमन अत्यन्तै जरुरी छ ।

sugarcane

दीमक

यो कीरा बाली काट्ने सम्मको कुनै पनि चरणमा लाग्न सक्छ। यो कीराले उखुको कोपिला काटेर माटो भर्छ। यसबाट बच्न काँचो गाईको गोबर खेतमा हाल्नु हुँदैन । अन्तिम जोत्दा प्रति हेक्टर १० क्विन्टल नीमको केक मिलाउनुहोस्। २.५ केजी बेउबरिया बसियाना १.१५ प्रतिशत जेभिक विषादी ६० केजी सडेको मल मिसाएर खेतमा लगाउने । फोहोरमैलामा फेनभलेरेट ०.४ प्रतिशत डस्ट (टाटाफेन ०.४ प्रतिशत डस्ट) २५.० केजी र गैर-प्रतिबन्धित औषधि लिन्डेन आदि स्प्रे गर्नुहोस्। सिँचाइको पानीमा कीटनाशक प्रयोग गर्नुहोस्।

बिरुवा बोरर

यो उखुको कोपिलामा असर गर्ने मुख्य कीरा हो। रोप्ने समयमा रुखको माथि नाली बनाउनु पर्छ वा फसल काटिसकेपछि वा खडा बालीमा किरा लागेमा उखुको छेउमा नाली बनाउनुपर्छ र कुनै एक कीटनाशक प्रयोग गरेर छोप्नु पर्छ।

क्लोरपाइरिफस २० प्रतिशत घोल, ५.० लिटर प्रति हेक्टर, १००० लिटर पानीमा मिसाएर हजारेले प्रयोग गर्नुपर्छ। यस बाहेक बाली रोप्ने बेलामा २५ किलो फोरेट १० प्रतिशत माटोमा मिसाउने ।

टाउको छेड्ने

यो कीरा मार्च देखि सेप्टेम्बर सम्म देखिन्छ। यो कीराले उत्तर भारतमा उखुलाई सबैभन्दा बढी असर गर्छ। यसबाट बच्न ३० केजी प्रति हेक्टरको दरले दानादार कार्बोफुरान छर्कने । यो भन्दा पहिले खेत जोत्दा वा झारपात गर्नु राम्रो हुन्छ।

स्टेम पेनिट्रेटर

यो कीराले उखुको डाँठमा प्वाल पारेर भित्र पस्छ । यसबाट बच्न मोनोक्रोटोफस ३६ प्रतिशत एसएल प्रति हेक्टर २ लिटर १००० लिटर पानीमा मिसाएर छर्ने । कार्बोफ्युरान ३० किलो प्रति हेक्टरको दरले छर्कन पनि सकिन्छ।

शीर्ष बोरर

रोप्ने समयमा (शरद र वसन्त) पहिलो र दोस्रो पुस्ताको नियन्त्रणको लागि नालीहरूमा 30 किलो कार्बोफुरान 3 ग्राम प्रयोग गर्नुहोस्। मार्च र मे दुवैको पहिलो पन्ध्र दिनमा पिक बोररको पहिलो र दोस्रो पुस्ताको अण्डा क्लस्टरहरू सङ्कलन गरी नष्ट गर्ने। अप्रिल र मेमा, प्युपासँगै क्राउन बोररको पहिलो र दोस्रो पुस्ताबाट संक्रमित बिरुवाहरू काटेर नष्ट गर्नुहोस्। जुनको अन्तिम हप्ता वा जुलाईको पहिलो हप्तामा, तेस्रो पुस्ताको विरुद्धमा अधिकतम ओभिपोजिसनको अवधिमा, ओसिलो अवस्थामा बिरुवा नजिक 30 केजी कार्बोफुरान प्रति हेक्टेयर लगाउनुहोस्।

गुरदासपुर बोरर

यो कीराको प्रकोप जुलाई देखि अक्टोबर सम्म हुन्छ। जुलाई र अगस्टमा, तिनीहरूका डाँठहरू सहित संक्रमित अंकुरहरू काटेर नष्ट गर्नुहोस्।

उखु बोरर (स्टक बोरर)

एन्डोसल्फान ३५ प्रतिशत घोल ३.५ लिटर प्रति हेक्टर १२५० लिटर पानीमा मिसाएर अगस्टदेखि अक्टोबरसम्म तीन हप्ताको अन्तरालमा तीन पटक स्प्रे गर्ने । मोनोकोटोफस ३६ प्रतिशत घोल २.१ लिटर/हेक्टरको दरले १२५० लिटर पानीमा मिसाएर अगस्ट र सेप्टेम्बरको मध्यमा दुई पटक स्प्रे गर्ने ।

कालो छडी

वयस्क कीराहरू कालो रंगका हुन्छन्। अप्रिलदेखि जुनसम्म तिनीहरू उखु धानमा बढी सक्रिय हुन्छन्। रोकथामका लागि क्लोरपाइरिफस २० प्रतिशत घोल १.० लिटर प्रति हेक्टर पर्याप्त पानीमा मिसाएर स्प्रे गर्नुहोस्।

चरणबद्ध रूपमा

यो कीरा हल्का खैरो रंगको र लगभग 13 मिमी लामो हुन्छ। यसलाई मार्न केही प्रभावकारी कीटनाशक पनि छर्क्नुहोस्।

सेतो फ्लाई

अगस्ट–सेप्टेम्बरमा प्रकोप देखा परेमा १२५० लिटर पानीमा एउटा कीटनाशक घोलाएर १५ दिनको अन्तरालमा दुई पटक छर्कने ।

थ्रिप्स

मे-जूनमा प्रकोप देखा परेमा ६२५ लिटर पानीमा कुनै एक विषादीको घोल बनाएर छर्ने ।

ग्रासपर (घाँस हपर)

प्रकोप देखिएमा १२५० लिटर पानीमा एउटा विषादीको घोल बनाएर जुलाई–अगस्टमा छर्ने ।

अष्टपदी (माइट), सेतो ग्रोभ बीटल, हरियो हपर, पिरिला जस्ता रोगहरू नियन्त्रण गर्न कुनै पनि प्रभावकारी कीटनाशक प्रयोग गर्नुहोस्।

स्केल कीट

उखु काटिसकेपछि पातलाई अन्य ठाउँमा लगेर मल बनाउने । सम्भव भएसम्म प्रभावित क्षेत्रमा धानबाली लगाउनु हुँदैन ।

उखु रोग र उपचार

उखुमा धेरैजसो रोग बीउबाट सर्छ । तीमध्ये मुख्य हुन् कण्डुआ, उखाथा, अंगोला सड्ने, पात पोल्ने रोग, पातको खकार, पातको रातो दाग, रङ्ग लाग्ने रोग। यिनीहरूबाट जोगाउन रोग प्रतिरोधी प्रजातिहरू छनोट गर्नुहोस्। सरकारी संस्थाबाट मात्रै बीउ लिनुहोस् र उपचार पछि। फसल रोटेशन अपनाउनुहोस्। तपाईंले पहिले उखु खेती गरेको खेतमा दोस्रो बाली लगाउनुहोस्। बीउलाई प्रभावकारी फङ्गिसाइडको उपचार पछि रोप्नुहोस्। Blytask र Fungihit जस्ता धेरै औषधीहरू बजारमा उपलब्ध छन्।

Also read

Also read

रातो सड रोग

यस रोगको संक्रमणबाट जोगाउन उखु रोप्नुअघि बीउ (सेट) लाई इगलाल वा इरिटान जस्ता पारा युक्त फङ्गिसाइडको ०.२५ प्रतिशत घोलमा प्रशोधन गर्नुहोस्। प्रभावित बिरुवाहरू खेतबाट निकालेर जलाउनुहोस्।